โครงการพัฒนาชีวิตครู เป็นโครงการเพื่อประสานความช่วยเหลือครูและบุคลากรทางการศึกษา? ซึ่งปัจจุบันมีสมาชิกโครงการมากกว่า 100,000 คนโครงการพัฒนาชีวิตครูเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาหนี้สินสำหรับครูเพื่อผดุงเกียรติของผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาและเป็นการส่งเสริมความมั่นคงและพัฒนาวิชาชีพครู โดยเป็นการดำเนินการด้วยความร่วมมือสามฝ่ายในการสร้างสรรค์และพัฒนาชีวิตครูให้ดีขึ้นอย่างบูรณาการ เบ็ดเสร็จ และสถาวร โดยอาศัยกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน โดยการพัฒนาทางจิตใจ สังคม ??การจัดการ และการเงิน กล่าวคือทั้งสามฝ่ายเป็นพันธมิตรในแนวราบอย่างทัดเทียมกัน ร่วมกัน เพื่อการสร้างสรรค์และพัฒนาชีวิตครูให้มีความสุข สามารถมีชีวิตทั้งด้านส่วนตัวและการงานที่ดีขึ้น ด้วยประการทั้งปวงอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน แต่ครูต้องมีจิตใจที่เข้มแข็ง อดทน รู้จักประหยัด อดออมและสร้างเสริมวินัยทางการเงินให้แก่ตนเอง มีการรวมกลุ่มเพื่อการช่วยเหลือเอื้ออาทรซึ่งกันและกันพร้อมทั้งมีกระบวนการจัดการความรู้ และการจัดการอื่นๆในกลุ่มอย่างเป็นระบบ ทั้งนี้ ธนาคารจะให้การสนับสนุนทางด้านการเงินเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสรรค์และพัฒนาชีวิตครูตามโครงการนี้
หลักการของโครงการ
1.? การรวมกันจัดตั้งกลุ่มเพื่อแก้ปัญหาและพึ่งพาตนเอง ช่วยเหลือซึ่งกันและกันระหว่างสมาชิกกลุ่มโดยมีความคิดสร้างสรรค์และร่วมมือกันจัดการเรื่องต่างๆ ของกลุ่ม เพื่อพัฒนาชีวิตของสมาชิกในกลุ่มให้ดีขึ้น ปรับปรุงพฤติกรรมให้มีความเป็นอยู่แบบพอเพียง โดยลดรายจ่ายและหรือเพิ่มรายได้รวมทั้งดูแล สุขอนามัยให้ดี
2.? การร่วมมือกันของสามฝ่ายเพื่อปรึกษาหารือกำหนดแนวทางสร้างสรรค์พัฒนาและแก้ไขปัญหาในการดำเนินงานตามโครงการนี้อย่างต่อเนื่องและสามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างชัดเจน โดยแต่ละฝ่ายจะประสานรับรู้ร่วมกันและติดตามดูแลผลการดำเนินงานให้อยู่ภายใต้กรอบที่ประกาศเจตนารมณ์ร่วมกัน
3.? การให้สินเชื่ออย่างสร้างสรรค์ โดยมีหลักเกณฑ์เงื่อนไขและอัตราดอกเบี้ยที่เหมาะสมเพื่อเป็นกลไกในการแก้ไขปัญหาภาระหนี้สินของสมาชิก
4.? การเสริมสร้างขวัญกำลังใจแก่สมาชิก กลุ่ม และเครือข่าย หากผู้กู้ทุกคนในกลุ่มใหญ่สามารถชำระหนี้ได้ครบถ้วน? 100% ธนาคารจะให้ทุนสนับสนุนตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารกำหนด โดยธนาคารจะแจ้งหลักเกณฑ์ให้คณะกรรมการทราบ
5.? การควบคุมทางสังคมและกำกับด้านผลงาน โดยพิจารณาจากการแก้ปัญหาได้จริงและมีการชำระคืนเงินกู้ได้อย่างสม่ำเสมอ หากการชำระหนี้ของผู้กู้ไม่เป็นไปตามเป้าหมายหรือมีปัญหาทั้งสามฝ่ายในพื้นที่และส่วนกลางร่วมกันพิจารณาแก้ไขและป้องกันการลุกลามของปัญหาโดยเร็วที่สุด
6.? การติดตามโครงการโดยคณะกรรมการและคณะกรรมการจังหวัด? เพื่อศึกษาติดตามประเมินผล?ให้ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินงานของโครงการ
แนวทางและการดำเนินงานของโครงการ
1.? กระทรวงโดยสำนักงาน ในฐานะองค์กรส่งเสริม สนับสนุน และกำกับดูแล ต้องดำเนินการให้มีการหักเงินเดือนค่าจ้าง หรือเงินได้อื่นใดจากหน่วยงานสังกัด เพื่อชำระหนี้นำส่งธนาคาร
2.? ให้ทั้งสามฝ่ายดำเนินการส่งเสริม สนับสนุน และกำกับดูแล ดังต่อไปนี้
2.1? การดำเนินงานพัฒนาของกลุ่มสมาชิกอย่างหลากหลายทั้งในด้านข้อมูลแนวทางเพิ่มรายได้และลดรายจ่าย การเพิ่มวิทยฐานะ และการพัฒนาอาชีพของครอบครัว
2.2? จัดให้มีระบบการสนับสนุนการพัฒนา หรือสนับสนุนความดีตามเจตนารมณ์ ของโครงการในรูปทุนสนับสนุน หรือในรูปแบบอื่น ๆ
2.3? การติดตามกำกับดูแล โดยเน้นที่ผลเชิงพัฒนาการเป็นสำคัญ และมีมาตรการกำกับลงโทษสำหรับสมาชิกที่ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขของโครงการ
2.4? ส่งเสริมให้สมาชิก กลุ่ม และเครือข่ายมีการจัดการความรู้ ซึ่งรวมถึงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่สามารถบูรณาการไปสู่การพัฒนาวิชาชีพและชีวิต และกระบวนการจัดการเรียนการสอน เชิงคุณภาพแก่ผู้เรียนและชุมชน
3.?? มีการควบคุมทางสังคมและกำกับด้วยผลงาน โดยพิจารณาจากการแก้ปัญหาได้จริง และมีการชำระคืนเงินกู้ได้อย่างสม่ำเสมอ หากการชำระหนี้ของผู้กู้ในโครงการไม่เป็นไปตามเป้าหมายธนาคารออมสินจะพิจารณาดำเนินการ ดังนี้
3.1? กรณีผู้กู้ชำระหนี้คืนตามเงื่อนไขและกำหนดเวลามีจำนวนต่ำกว่า 100 % หรือกรณีมีปัญหาใด ๆทั้งสามฝ่ายในพื้นที่ และส่วนกลางที่เกี่ยวข้องจะร่วมกันพิจารณาแก้ไขและป้องกันการลุกลามของปัญหาโดยเร็วที่สุด
3.2? กรณีมีจำนวนผู้กู้ผิดนัดชำระหนี้เกินร้อยละ 0.5 ของจำนวนผู้กู้ในโครงการ ธนาคารจะชะลอการขยายโครงการในกลุ่มหรือพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง
3.3? กรณีมีจำนวนผู้กู้ผิดนัดชำระหนี้เกินร้อยละ 1.0 ของจำนวนผู้กู้ในโครงการ ธนาคารจะหยุดการขยายโครงการในกลุ่มใหญ่จนกว่ากลุ่มใหญ่นั้นจะได้แก้ไขเป็นปกติ